{"id":2241,"date":"2018-03-31T21:42:39","date_gmt":"2018-03-31T19:42:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sior.pl\/?p=2241"},"modified":"2018-03-31T22:59:04","modified_gmt":"2018-03-31T20:59:04","slug":"zanim-pieniadz-zaczal-rzadzic-swiatem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sior.pl\/?p=2241","title":{"rendered":"Zanim pieni\u0105dz zacz\u0105\u0142 rz\u0105dzi\u0107 \u015bwiatem"},"content":{"rendered":"<p>Bardzo dawno temu, jak bajaj\u0105 bajarze, nikt jeszcze nie s\u0142ysza\u0142 o pieni\u0105dzu. Wymieniano towar za towar, tak jak si\u0119 komu podoba\u0142o i op\u0142aca\u0142o. Nowe porz\u0105dki zacz\u0119\u0142y si\u0119 wtedy, kiedy do g\u0142osu dosz\u0142a cywilizacja a wraz z ni\u0105 potrzeba wygody. Pocz\u0105tkowo \u015brodkiem p\u0142atniczym by\u0142o zbo\u017ce. Nie by\u0142o problemu, je\u015bli chodzi\u0142o o mniejsze ilo\u015bci, ale kiedy do transportu tego \u201epieni\u0105dza\u201d trzeba by\u0142o wynajmowa\u0107 statki, problem stawa\u0142 si\u0119 naprawd\u0119 du\u017cej wagi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2255 alignright\" src=\"http:\/\/www.sior.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/money-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.sior.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/money-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.sior.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/money.jpg 530w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Przerzucono si\u0119 wi\u0119c na byd\u0142o. A i z tym by\u0142 k\u0142opot niema\u0142y. W staro\u017cytnej Grecji zbroja kosztowa\u0142a 9 wo\u0142\u00f3w i nie ka\u017cdego wojownika sta\u0107 by\u0142o na taki wydatek. Ate\u0144ski prawodawca Drakon z kolei wymierza\u0142 swoje drako\u0144skie kary tak\u017ce w sztukach byd\u0142a.<\/p>\n<p>Zanim \u015bwiat oszala\u0142 na punkcie rewolucji neolitycznej, kt\u00f3ra zapewnia\u0142a dostatek z pracy na roli, w cenie byli hodowcy i ich przych\u00f3wek. Nawet w dawnym Rzymie nazwa pieni\u0105dz pecus nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 st\u0105d, \u017ce, jak mawia\u0142 tw\u00f3rca szalet\u00f3w, pieni\u0105dz nie \u015bmierdzi, ale st\u0105d, \u017ce tak si\u0119 m\u00f3wi\u0142o na byd\u0142o. Mo\u017ce tak by\u0142o i w Polsce, gdzie na byd\u0142o m\u00f3wi\u0142o si\u0119 skot, a na pieni\u0105dz \u2013 skojec.<\/p>\n<p>Nawet dzisiejsza indyjska rupia te\u017c znaczy byd\u0142o i mo\u017ce st\u0105d tamtejsze krowy dost\u0105pi\u0142y \u015bwi\u0119to\u015bci. Kolejnym krokiem by\u0142a zamiana p\u0142atno\u015bci z byd\u0142a na kr\u0105\u017cki z zawarto\u015bci\u0105 miedzi i srebra. Te kraje, kt\u00f3re mia\u0142y zasoby tych surowc\u00f3w, ros\u0142y w cenie i stanowi\u0142y \u0142akomy k\u0105sek dla producent\u00f3w owej mamony.<\/p>\n<p>A i tak w\u00f3\u0142 nie schodzi\u0142 z \u201etapety\u201d, bo na takiej monecie jeszcze d\u0142ugo odciskano jego wizerunek. Bogacz m\u00f3g\u0142 cieszy\u0107 si\u0119 swymi stadami, a biedak, je\u015bli nie mia\u0142 nawet i takich miedziak\u00f3w na kary s\u0105dowe lub podatki, szed\u0142 w \u201eodsiadk\u0119\u201d, albo w niewol\u0119 za d\u0142ugi.<\/p>\n<p>W tych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, gdzie i ze zbo\u017cem i z byd\u0142em bywa\u0142o krucho, \u015brodkiem p\u0142atniczym by\u0142y owoce a nawet ziarenka kawy. w Gwatemali dot\u0105d na ziarnka kawy m\u00f3wi\u0105 \u201edrobna moneta\u201d, a do dzisiaj krajowcy z Boliwii i Peru zamiast pieni\u0119dzy oferuj\u0105 owoce kola. W pierwotnej S\u0142owia\u0144szczy\u017anie d\u0142ugo na pieni\u0105dz patrzono podejrzliwie (i pewnie nie bez racji), a na zap\u0142at\u0119 oferowano futra, wyroby ze lnu, mi\u00f3d, woreczki soli, ozdoby z ko\u015bci i z\u0119b\u00f3w zwierz\u0105t, a nade wszystko bursztyn, kt\u00f3ry sprawia\u0142, \u017ce kupcom trz\u0119s\u0142y si\u0119 r\u0119ce i chorobliwie b\u0142yszcza\u0142y oczy.<\/p>\n<p>Z przekaz\u00f3w wiemy, \u017ce w Czechach za dziesi\u0119\u0107 lnianych chusteczek sprzedaj\u0105cy otrzymywa\u0142 denara, a \u017ce Czesi mieli tych chustek ca\u0142e skrzynie, mogli przebiera\u0107 w worach pszenicy, koniach, niewolnikach, a nawet pokusi\u0107 si\u0119 o srebro i z\u0142oto. Jednym s\u0142owem, z trudem i z przeszkodami pieni\u0105dz torowa\u0142 sobie drog\u0119 wsz\u0119dzie tam, gdzie uznano, \u017ce \u017cycie z nim staje si\u0119 \u0142atwiejsze.<\/p>\n<p><em>Mieczys\u0142aw Koz\u0142owski<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bardzo dawno temu, jak bajaj\u0105 bajarze, nikt jeszcze nie s\u0142ysza\u0142 o pieni\u0105dzu. Wymieniano towar za towar, tak jak si\u0119 komu podoba\u0142o i op\u0142aca\u0142o. Nowe porz\u0105dki zacz\u0119\u0142y si\u0119 wtedy, kiedy do g\u0142osu dosz\u0142a cywilizacja a wraz z ni\u0105 potrzeba wygody. Pocz\u0105tkowo \u015brodkiem p\u0142atniczym by\u0142o zbo\u017ce. Nie by\u0142o problemu, je\u015bli chodzi\u0142o o mniejsze ilo\u015bci, ale kiedy do transportu tego \u201epieni\u0105dza\u201d trzeba by\u0142o wynajmowa\u0107 statki, problem stawa\u0142 si\u0119 naprawd\u0119 du\u017cej wagi. Przerzucono si\u0119 wi\u0119c na byd\u0142o. A i z tym by\u0142 k\u0142opot niema\u0142y.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2255,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-2241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articles","post-has-thumbnail"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2241"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2256,"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2241\/revisions\/2256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sior.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}